AŞI HAFTASI BASIN BİLGİ NOTU
24-30 Nisan 2026
aşi uygulamalari, her yil milyonlarca insanin engelli olmasini önleyen, hayatini
kurtaran en başarili, etkili ve düşük maliyetli sağlik müdahalelerinden birisidir. aşilar, hem aşi
olan bireylerin hem de toplumun korunmasini sağlar.
her yil nisan ayinin son haftasinda kutlanan aşi haftasi’nin amaci, aşilamanin önemi
hakkinda toplumsal farkindaliği artirmak ve daha fazla çocuğun ve yetişkinin aşiyla önlenebilir
hastaliklardan korunmasini, bu hastaliklardan kaynaklanan sekellerin ve ölümlerin önlenmesini
sağlamaktir.
bu yilki aşi haftasi’nin dünya sağlik örgütü (dsö) tarafindan belirlenen "her nesilde
aşilar işe yariyor" temasi ile aşilarin; nesiller boyunca bireylerin, ailelerin, toplumlarin sağliğini
koruduğu ve geleceğimizi güvence altina aldiği belirtilmektedir.
aşi haftasi, bağişiklamanin başarilarini kutlamak, kurtarilan hayatlar üzerindeki
etkisini vurgulamak ve rutin aşilama çalişmalarini güçlendirmeye yönelik çabalari desteklemek
için önemli bir firsat sağlamaktadir.
dsö’nün 1974 yilinda başlattiği bir girişim olan ve ülkemizde de 1981 yilindan bu yana
yürütülen genişletilmiş bağişiklama programi (gbp), coğrafi konumu veya sosyoekonomik
durumu ne olursa olsun her çocuğun, hayat kurtaran aşilara eşit erişimini sağlamaya yönelik
küresel bir çabadir. gbp, sistematik aşilama programlari araciliğiyla çeşitli bulaşici
hastaliklarla mücadele etmeyi ve önlemeyi amaçlamaktadir. bu program kapsaminda
ülkemizde çocukluk döneminde 13 hastaliğa karşi (difteri, boğmaca, tetanos, kizamik,
kizamikçik, kabakulak, tüberküloz, çocuk felci, hepatit b, hepatit a, suçiçeği, haemophilus
influenzae tip b ve pnömokoka bağli hastaliklar) aşi uygulanmaktadir.
geçtiğimiz 50 yilda gbp oldukça gelişmiş ve küresel sağlik durumunu yeniden
şekillendiren önemli başarilara ulaşmiştir. i̇nsanlik tarihinde büyük salginlara ve ölümlere yol
açan pek çok hastalik günümüzde aşilama sayesinde görülmemektedir. 1977 yilinda çiçek
hastaliğinin ortadan kaldirilmasi bu başarilarin en önemlilerinden biridir.
dünya, çiçek hastaliğinin ortadan kaldirilmasinin ardindan tarihte ikinci kez, bir
hastaliği daha küresel olarak yok etmenin eşiğinde bulunmaktadir. önemli bir çocukluk çaği
bulaşici hastaliği olan poliomiyelit (çocuk felci) hastaliğina karşi dünya genelinde yapilan
yaygin aşilama çalişmalari sayesinde hastalik yok edilme aşamasina gelmiştir. ülkemizde son
poliomiyelit vakasi 1998 yilinda görülmüş, sonraki yillarda vaka tespit edilmemiştir. ülkemizin
de içinde bulunduğu dünya sağlik örgütü avrupa bölgesi, 21 haziran 2002’de ‘poliodan
arindirilmiş bölge’ sertifikasi almiştir.
maternal-neonatal tetanos (mnt) eliminasyonu programi, 1994 yilinda başlatilmiş,
nisan 2009’dan bu yana türkiye yenidoğan tetanosunu elimine etmiş ülkeler arasina girmiştir.
difteri aşilama programlari sayesinde, dünya’daki pek çok ülkede olduğu gibi
ülkemizde de 2011 yilindan bu yana difteri hastaliği görülmemektedir.
ülkemizde, 2002 yilindan bu yana yürütülmekte olan kizamik eliminasyon programi
kapsaminda gerçekleştirilen yoğun aşilama çalişmalari ile kizamik vaka sayilarinda önemli bir
azalma kaydedilmiştir. ancak, halen dünyada kizamik virüsü dolaşimi devam etmektedir. bu
nedenle, virüs dolaşiminin devamliliğinda rol oynayabilecek olan aşisiz veya eksik aşili tüm
çocuklarin kizamik içeren aşi ile aşilanmalari son derece önemlidir.
ülkemizde uygulanan aşilar, dsö tarafindan onaylanan i̇yi üretim prosedürleri
kurallarina uygun üretilmiş ve uluslararasi referans laboratuvarlarinda test edilmiş aşilardir.
ayrica aşilar ulusal referans laboratuvarlarimizda da test edilerek kullanima sunulmaktadir.
aşilarin soğuk zincir takibi üretim aşamasindan başlayip, kişilere uygulanincaya kadar devam
etmektedir. aşilar ülkemizde tüm aşamalarda elektronik takip sistemi (aşi takip sistemi) ile
takip edilmekte, uygun sicaklik araliğinda korunmaktadir. aşi buzdolaplari ve soğuk hava
depolarinin isilari da elektronik ortamda anlik olarak takip edilmekte ve soğuk zincir kirilmalari
engellenmektedir. böylece aşilarin bireylere güvenle ulaştirilmasi sağlanmaktadir.
aşilama her birey için yaşamsaldir, her bireyin sağlikli yaşama hakki vardir.
çocuklarini aşilatmak ebeveynlerin en önemli sorumluluklarindan biridir.
BU KONUDA KULLANILABILECEK SLOGANLAR
“HER NESILDE AŞILAR İŞE YARIYOR”
“HER YAŞIN BIR AŞISI VAR”
“SAĞLIK, AŞIYLA KORUMA ALTINDA”
“HER ŞEYIN BAŞI SAĞLIK, SAĞLIĞIN BAŞI AŞI”
“AŞI BIREYSEL HAK VE ORTAK SORUMLULUKTUR”
“KENDINI VE SEVDIKLERINI KORUMAK İÇIN AŞILAN”
“AŞI HAYATI KORUR”
“AŞI OL, SAĞLIKLI KAL”
“BIR SÖZ SEVGI, BIR DOZ KORUMA”
“SEVGI PAYLAŞTIKÇA ARTAR, AŞIYLA GÜÇLENIR”